Urlop macierzyński

Komu przysługuje urlop macierzyński?

Urlop macierzyński przysługuje matce, która urodziła dziecko w czasie trwania stosunku pracy. Zgodnie z załącznikiem do Rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 25 kwietnia 1994 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie rodzajów dokumentacji medycznej, sposobu jej prowadzenia oraz szczegółowych warunków jej udostępniania (Dz. U. Nr 56, poz. 234) porodem jest zakończenie ciąży trwającej co najmniej 22 ukończone tygodnie.

W określonych prawem warunkach urlop na prawach urlopu macierzyńskiego może przysługiwać również ojcu dziecka, pod warunkiem jednak, że wychowuje dziecko i jest zatrudniony (jest pracownikiem). Poniżej przedstawione zostały przypadki, w których z urlopu macierzyńskiego może korzystać ojciec wychowujący dziecko.

  
1.   Jeżeli matka dziecka wykorzysta po porodzie co najmniej 14 tygodni urlopu macierzyńskiego, zrezygnuje z wykorzystania reszty przysługującego jej urlopu macierzyńskiego i ojciec dziecka złoży pisemny wniosek do swojego pracodawcy pracodawca nie może odmówić mu udzielenia niewykorzystanej części tego urlopu; w takim przypadku pracownica zgłasza pracodawcy pisemny wniosek w sprawie rezygnacji z części urlopu macierzyńskiego, najpóźniej na 7 dni przed przystąpieniem do pracy; do wniosku dołącza się zaświadczenie pracodawcy zatrudniającego pracownika-ojca wychowującego dziecko, potwierdzające termin rozpoczęcia urlopu macierzyńskiego przez pracownika, wskazany w jego wniosku o udzielenie urlopu, przypadający bezpośrednio po terminie rezygnacji z części urlopu macierzyńskiego przez pracownicę; po spełnieniu wszystkich opisanych wyżej wymagań ojciec dziecka może skorzystać również z tzw. dodatkowego urlopu macierzyńskiego.


2. Po wykorzystaniu przez pracownicę po porodzie urlopu macierzyńskiego w wymiarze 8 tygodni, pracownikowi-ojcu wychowującemu dziecko przysługuje prawo do części urlopu macierzyńskiego odpowiadającej okresowi, w którym pracownica uprawniona do urlopu wymaga opieki szpitalnej ze względu na stan zdrowia uniemożliwiający jej sprawowanie osobistej opieki nad dzieckiem; urlop macierzyński pracownicy przerywa się na okres, w którym z takiego urlopu korzysta pracownik-ojciec wychowujący dziecko. 


3. W razie zgonu pracownicy w czasie urlopu macierzyńskiego, pracownikowi-ojcu wychowującemu dziecko przysługuje prawo do niewykorzystanej części tego urlopu.

4.   Jeżeli matka dziecka wykorzysta urlop macierzyński, ojcu dziecka przysługuje prawo do tzw. dodatkowego urlopu macierzyńskiego; w takim przypadku pracownik-ojciec wychowujący dziecko wskazuje we wniosku termin zakończenia urlopu macierzyńskiego przez pracownicę.

Prawo do urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego ma także pracownik, który przyjął dziecko na wychowanie i wystąpił do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie przysposobienia (adopcji) dziecka lub który przyjął dziecko na wychowanie jako rodzina zastępcza  (nie dotyczy to jednak rodziny zastępczej zawodowej).